Drakenbootfestival en zongzi: het verhaal, de races en zelf zongzi vouwen

Begin juni hangt in veel Chinese keukens de geur van geweekte bamboebladeren, en staat er een grote pan op het vuur die urenlang zachtjes doorpruttelt. Dan is het bijna Duanwu, het Drakenbootfestival, en worden er aan de keukentafel zongzi gevouwen: pakketjes kleefrijst met buikspek, shiitake of zoete bonen, stevig dichtgebonden met touw. Op het water roeien teams in lange boten met een drakenkop op de maat van een trommel. In onze toko in Amsterdam merken we het elk jaar aan de vragen naar bamboebladeren en kleefrijst, dus hier lees je wat het feest is, welke zongzi er bestaan en hoe je ze zelf vouwt.

Wat is het Drakenbootfestival?

Het Drakenbootfestival, in het Chinees Duanwu Jie, valt op de vijfde dag van de vijfde maand van de Chinese maankalender en is een van de grote traditionele feesten van het jaar. In China, Taiwan, Hongkong en Macau is het een vrije dag. Iedereen kent de drakenbootraces en zongzi, maar er horen meer gewoontes bij, zoals bosjes bijvoet aan de deur en geurzakjes met kruiden, oorspronkelijk bedoeld om ongeluk in de warme zomermaanden buiten de deur te houden.

Wanneer is het Drakenbootfestival in 2027?

In 2027 valt het Drakenbootfestival op woensdag 9 juni. Omdat het feest de maankalender volgt, valt het elk jaar op een andere datum, meestal tussen eind mei en eind juni. Wil je zongzi maken, begin dan een dag eerder, want bladeren en rijst moeten weken.

Wat is het verhaal achter het Drakenbootfestival?

Het bekendste verhaal achter het Drakenbootfestival gaat over Qu Yuan, een dichter en minister uit de staat Chu in de tijd van de Strijdende Staten. Zoals het meestal verteld wordt, werd hij verbannen en liep hij uit wanhoop de Miluo-rivier in toen de hoofdstad van Chu was gevallen. Dorpelingen roeiden de rivier op om hem te zoeken, sloegen op trommels en gooiden rijst in het water, zodat de vissen zijn lichaam met rust zouden laten. Uit die zoektocht zouden de drakenbootraces zijn ontstaan, en uit de rijst de zongzi.

Hoe gaat een drakenbootrace?

Bij een drakenbootrace peddelen teams in lange, smalle boten met een drakenkop op de voorsteven en een staart achterop. De roeiers zitten twee aan twee naast elkaar, voorin slaat een trommelaar het tempo en achterin stuurt de stuurman met een lange riem. Inmiddels is het ook een sport met clubs en wedstrijden ver buiten Azië.

Wat is zongzi?

Kleefrijst in een pakketje van bamboebladeren, stevig dichtgebonden en urenlang gekookt: dat is zongzi. Door het lange koken wordt de rijst één zachte, kleverige massa die de geur van het blad aanneemt. De vulling kan hartig zijn, met buikspek en shiitake, of zoet, met rode dadels of bonenpasta. In het Kantonees heten ze joong. Meer over kleefrijst naast andere soorten rijst lees je in onze rijstgids.

Welke soorten zongzi zijn er per regio?

Of een zongzi wit of bruin uit het blad komt, hangt af van de sojasaus: in Jiaxing laat je de rijst eerst trekken in lichte en donkere sojasaus, bijvoorbeeld Lee Kum Kee Premium Dark Soy Sauce, en daar komt die bruine kleur vandaan. Zo heeft elke regio zijn eigen kleur, vorm en vulling. Grofweg eet het zuiden ze hartig en het noorden zoet, maar er zijn genoeg uitzonderingen.

Zongziwijzer: welke stijl, welke vulling?

Een grove kaart van de bekendste stijlen. Elke regio, en eigenlijk elke familie, heeft zijn eigen favoriet.

Kantonees hartig · piramide

Groot en rijk gevuld: buikspek, gezouten eidooier, shiitake, gedroogde garnaal en een laag gele mungbonen, soms met lap cheong of kastanje.

buikspekeidooiermungbonen

Jiaxing en Shanghai hartig · langwerpig

De rijst ligt eerst in lichte en donkere sojasaus en krijgt daardoor een bruine kleur; in het midden zit een flink stuk gemarineerd buikspek.

donkere sojasausbuikspek

Hokkien-stijl Fujian en Taiwan · hartig

De rijst gaat vaak eerst met sjalot, sojasaus en vijfkruidenpoeder door de wok voordat hij in het blad gaat, met buikspek, shiitake, gedroogde garnaal en vaak kastanje.

sjalotvijfkruidenpoeder

Teochew zoet én hartig

Twee vullingen in één pakketje: aan de ene kant zoete bonenpasta, aan de andere kant gemarineerd buikspek.

bonenpastabuikspek

Noord-China en Beijing zoet

Eenvoudiger en zoet, met rode dadels of zoete rode bonenpasta; in sommige streken gaat er gierst in plaats van kleefrijst in.

rode dadelsrode bonen

Jianshui zongzi zoet · zonder vulling

Kleefrijst met wat loogwater, waardoor hij geel en glazig wordt; je dipt hem in suiker of een stroop van kandijsuiker.

kandijsuikerbruine suiker

Lee Kum Kee en Pearl River Bridge zijn merken die je in Hongkong en China ook gewoon in de supermarkt ziet staan, en bij ons staan ze naast elkaar in het schap. Wil je weten wanneer je lichte en wanneer donkere sojasaus pakt, lees dan Sojasaus 101.

Wat gaat er in zongzi?

De basis is kleefrijst, bijvoorbeeld Aroy-D Thai Glutinous Rice, en daaromheen bouw je de vulling. Voor een Kantonese zongzi neem je buikspek met een mooie verhouding vet en vlees, gemarineerd in lichte sojasaus, een snufje vijfkruidenpoeder en een scheutje Shaoxing als kookwijn. Daarbij komen gedroogde shiitake, gepelde mungbonen, gezouten eidooier, gedroogde garnalen en vaak een kastanje.

Kleefrijst glutinous riceDe basis: kleeft na het koken aan elkaarGedroogde shiitake kleine hoedjesWeek ze en gebruik het weekwater in de marinadeMungbonen gepeld en gespletenDe zachte gele laag in Kantonese zongziLap cheong Chinese worstZoet en hartig, in plakjes tussen de rijstRauwe pinda's met vliesGeweekt en meegekookt in hartige zongziRode dadels jujubeVoor de zoete zongzi uit het noordenAdzukibonen rode bonenOm zelf zoete bonenpasta van te kokenVijfkruidenpoeder wu xiang fenEen snufje in de marinade voor het buikspek

Week rijst, mungbonen, pinda's en shiitake een paar uur of een nacht. Meer over Shaoxing lees je in onze gids over Shaoxing.

Welke bladeren gebruik je voor zongzi?

Zongzi vouw je in lange, gedroogde bamboebladeren, zoals Fu Xing Dried Bamboo Leaves. Gedroogd zijn ze stug en breekbaar, dus week ze eerst een paar uur in water, kook ze daarna een kwartier en boen beide kanten schoon met een sponsje. De grote lotusbladeren die er vaak naast liggen, zijn voor een ander gerecht: lo mai gai, kleefrijst met kip uit het dim sum-mandje.

Hoe vouw je zongzi?

Geweekte bamboebladeren, een kom rijst, de vulling en keukentouw: meer heb je niet nodig. De eerste zongzi voelen onhandig, maar na een stuk of vijf zit het in je vingers.

1. Kegel vouwen: leg twee bladeren half over elkaar en vouw ze een derde van onderen dubbel tot een trechter.
2. Vullen: schep er een laag rijst in, dan de vulling, en dek af met nog wat rijst. Druk het zachtjes aan.
3. Dichtvouwen: vouw het lange uiteinde van het blad over de opening en plooi de zijkanten naar binnen tot een stevige piramide.
4. Binden: wikkel er een paar keer keukentouw omheen en knoop het stevig vast, zodat er tijdens het koken geen water in loopt.
5. Koken: leg de zongzi in een grote pan, helemaal onder water, en laat ze twee tot drie uur zachtjes koken. Vul tussendoor aan met kokend water.

In deze video zie je hoe de handen het blad draaien:

Hoe bewaar en warm je zongzi op?

Laat zongzi na het koken uitlekken en afkoelen, en bewaar ze daarna in hun blad in de koelkast; eet ze binnen een paar dagen op. Je kunt ze ook in hun blad invriezen. Opwarmen doe je door ze twintig minuten te stomen of in kokend water te leggen, ingevroren iets langer. Voor de gedroogde ingrediënten, zoals bamboebladeren, shiitake en kleefrijst, volg je het etiket.

Twijfel je of je er dit jaar aan begint? Haal dan een zak kleefrijst, een pak bamboebladeren, een zakje shiitake en een fles lichte sojasaus in huis, koop een mooi stuk buikspek bij de slager, en vouw er samen een middag lang een pan vol.

Liever zoet? Kook adzukibonen zacht en prak ze met suiker tot bonenpasta, of vul de rijst met rode dadels of lotuspasta. Een jianshui zongzi zonder vulling dip je in suiker of in een stroop van kandijsuiker. De gezouten eidooier kom je later in het jaar weer tegen in de maancake, zoals je leest in Mid-Autumn Festival.

Kookingrediënten gedroogd en gekruidShiitake, rode dadels, bladeren en specerijenShop nuSauzen en smaakmakersLichte en donkere sojasaus, oestersaus en meerShop nuRijst ook kleefrijstVan kleefrijst tot jasmijn- en sushirijstShop nuAlles uit China de hele keukenVan bamboebladeren tot dim sumShop nu

Chinese recepten voor het Drakenbootfestival

Deze Chinese recepten passen op een feesttafel rond Duanwu, met dezelfde smaken van buikspek, sojasaus en shiitake.

Hong shao rouBuikspek gestoofd in donkere sojasaus, dezelfde diepe smaak als in een zongzi uit Jiaxing.Char siuKantonees gemarineerde varkensnek uit de oven, met een plakkerig zoet laagje.Siu maiDim sum met varkensgehakt en garnaal uit het bamboe stoommandje.Cong you ban mianShanghainese noedels met bosui-olie, sojasaus en gedroogde garnalen.CongeeKantonese rijstpap met mager varkensvlees en gember, voor de ochtend na het feest.Zhu rou baoGestoomde broodjes met varkensgehakt, ook een feestje om samen te vouwen.

Veelgestelde vragen

Zongzi maak je zelden in je eentje, en dat is precies het mooie eraan, want aan tafel leer je van elkaar hoe je het blad draait zonder dat de rijst eruit valt, en ook een scheve zongzi smaakt na drie uur in de pan zoals hij moet smaken. Weet je niet goed welke bladeren, rijst of gedroogde shiitake je nodig hebt, dan helpt onze klantenservice je graag op weg, en wil je meer weten over de keuken waar dit feest bij hoort, lees dan Chinese keuken 101.