Chinees Nieuwjaar (Lunar New Year): betekenis, eten en tradities

Chinees Nieuwjaar begint niet op de dag zelf, maar in de keuken: dagen van tevoren wordt er deeg gekneed, vis besteld, rijstcake gesneden en een stapel rode enveloppen klaargelegd. Voor ons als familiebedrijf in Amsterdam, met Hakka-Chinese wortels via Suriname, is dit het feest van de volle tafel en de familie die er weer even helemaal omheen zit. Pearl River Bridge voor de sojasaus, Lee Kum Kee voor de oestersaus en Heng Shun uit Zhenjiang voor de zwarte azijn: het zijn merken die je in China en Hongkong ook in de supermarkt ziet, en bij ons staan ze gewoon op de plank. In deze gids lees je wat het feest is, hoe het in Vietnam en Korea gevierd wordt, wat de gerechten betekenen en wat je in huis haalt.

Wat is Lunar New Year (Chinees Nieuwjaar)?

Lunar New Year is het begin van het nieuwe jaar volgens de maankalender, en in China heet het Chunjie, het Lentefeest. Het valt meestal op de tweede nieuwe maan na de winterzonnewende, en daardoor elk jaar ergens tussen 21 januari en 20 februari. Het is het grootste familiefeest van het jaar: mensen reizen naar huis, maken het huis schoon om het oude jaar uit te vegen, hangen rode papieren spreuken bij de deur en eten op oudejaarsavond samen. Het feest duurt traditioneel vijftien dagen en sluit af met het Lantaarnfeest, waarop je in veel families tangyuan eet, balletjes van kleefrijstmeel in zoete soep. Sinds 2024 staat het Lentefeest op de UNESCO-lijst van immaterieel erfgoed.

Je hoort ook vaak “Lunar New Year” in plaats van Chinees Nieuwjaar, omdat het feest niet alleen Chinees is. In Vietnam, Korea en in Chinese gemeenschappen van Singapore tot Paramaribo wordt hetzelfde nieuwe jaar gevierd, elk met een eigen naam, eigen gerechten en eigen gewoontes.

Wanneer is Chinees Nieuwjaar 2027 en welk dier hoort erbij?

Chinees Nieuwjaar 2027 valt op zaterdag 6 februari 2027, en oudejaarsavond, de avond van het grote familiediner, is dus vrijdag 5 februari. Daarmee begint het jaar van de Geit, in de Chinese astrologie gekoppeld aan het element vuur, dus het jaar van de Vuurgeit. Het Chinese woord yang kan geit, schaap en ram betekenen, en daarom zie je alle drie de vertalingen voorbijkomen. De dierenriem telt twaalf dieren die elkaar opvolgen, van Rat tot Varken, en de Geit komt na het Paard van 2026. Ben je in een Geitenjaar geboren, dan is 2027 jouw eigen dierenjaar, en in veel families hoort daar een extra rood accent bij, zoals rode sokken of een rood bandje om de pols.

Chinees Nieuwjaar, Tết en Seollal: wat is het verschil?

Chinees Nieuwjaar, Tết en Seollal zijn hetzelfde maannieuwjaar, maar elk land viert het op zijn eigen manier en met zijn eigen gerechten op tafel. Tết valt in 2027 net als in China op 6 februari. Korea rekent de maankalender in zijn eigen tijdzone, en daardoor valt Seollal in 2027 een dag later, op zondag 7 februari.

Meer over de keukens achter deze feesten lees je in Vietnamese keuken 101 en Koreaanse keuken 101.

Wat eet je op oudejaarsavond van Chinees Nieuwjaar?

In Noord-China vouwt de hele familie op oudejaarsavond samen jiaozi, en goed dumplingmeel, zoals dat van Double Rings, maakt het deeg soepel. Het diner heet nianyefan, het reüniediner, en veel gerechten staan op tafel om wat ze betekenen. Vaak zit die betekenis in de klank van het woord of in de vorm van het eten. Welke gerechten erbij horen verschilt per regio en per familie, maar deze vijf kom je bijna overal tegen.

Nieuwjaarswijzer: wat betekent welk gerecht?

De bekendste symboliek van de nieuwjaarstafel, met wat je ervoor in huis haalt. Elke familie heeft zijn eigen versie, en dat hoort zo.

Dumplings (jiaozi) Double Rings · dumplingmeel

Een gevouwen jiaozi lijkt op een ouderwets zilveren of gouden staafje geld, dus een berg dumplings staat voor rijkdom in het nieuwe jaar. In sommige families verstop je een munt in één dumpling.

jiaozidumplings vouwen

Hele vis Pearl River Bridge · lichte sojasaus

Vis heet yu, en dat klinkt als het woord voor overvloed. Je serveert hem heel, met kop en staart, als een goed begin en einde van het jaar, en vaak laat je bewust een stuk over voor het jaar dat komt. Thuis stoom je een zeebaars of dorade met gember, bosui en lichte sojasaus.

gestoomde zeebaarslees: Sojasaus 101

Lange noedels Sau Tao · dunne eiernoedels

Lange noedels staan voor een lang leven, dus je snijdt ze niet door en je probeert ze zo heel mogelijk op te eten.

gebakken eiernoedelslees: Aziatische noedels 101

Nian gao HoSan · gesneden rijstcake

Nian gao betekent kleefrijstcake, maar klinkt ook als ‘elk jaar hoger’: meer groei, een betere baan, kinderen die groter worden. In het zuiden is het een zoete gestoomde cake, in Shanghai bak je hartige plakjes in de wok.

chao nian gaozoete nian gao

Mandarijnen en snoepdoos Hop Tai Hong · gedroogde pruimen

In het Kantonees klinkt mandarijn als goud, en daarom neem je op bezoek altijd een paar mandarijnen mee, het liefst met blaadje en altijd in een even aantal. Daarnaast staat er een snoepdoos met gedroogde pruimen, snoep en zoetigheid voor het bezoek.

mandarijnen met bladsnoepdoos

Bekijk alle ingrediënten voor Chinees Nieuwjaar →

Hotpot en stoofpotten op tafel

Naast de vaste gerechten staat er vaak nog meer op tafel: gestoofde shiitake, choi sam met oestersaus of een stoof van buikspek met gedroogde paddenstoelen, en voor bijna al die gerechten pak je een fles oestersaus, zoals Lee Kum Kee Premium. Ook een hotpot is een geliefde manier om met de hele familie rond één pan te zitten, en hoe je die thuis neerzet lees je in Hotpot thuis. Bij het nieuwjaarsbezoek hoort een pot thee, zoals pu-erh of jasmijn.

Wat is lai see, de rode envelop met Chinees Nieuwjaar?

Rode enveloppen met geld heten in het Kantonees lai see en in het Mandarijn hongbao, en je geeft ze met Chinees Nieuwjaar als wens voor geluk en voorspoed. Het rood zelf is al de wens: het staat voor geluk en zou ongeluk op afstand houden. De vaste gewoonte is dat getrouwde mensen geven en dat kinderen en ongetrouwde familieleden ontvangen.

• Nieuwe biljetten: veel mensen halen vooraf schone, ongevouwen briefjes, want een fris biljet past bij een fris begin.
• Even bedragen: even getallen gelden als gelukkig, het getal vier liever niet, omdat het klinkt als het woord voor dood.
• Met twee handen: je geeft en ontvangt de envelop met twee handen, met een nieuwjaarswens erbij, en je maakt hem niet open waar de gever bij staat.

In Vietnam heet hetzelfde gebaar lì xì, en in Korea krijgen kinderen na de sebae-buiging sebaetdon. Wil je meer ruimte voor een gevouwen briefje, pak dan de grote rode enveloppen.

Hoe vier je Chinees Nieuwjaar in een Chinees-Surinaams gezin?

Lap cheong, gebakken rijst en een schaal moksi meti laten al zien hoe Chinees Nieuwjaar in een Chinees-Surinaams gezin in Nederland vaak voelt: de traditie uit China, gekookt met de smaken van Suriname. Veel Chinese Surinamers hebben Hakka-wortels, en de grote lijnen van het feest zijn hetzelfde gebleven: samen eten op oudejaarsavond, rode enveloppen voor de kinderen, bezoek aan de oudere familie. In Suriname is Chinees Nieuwjaar een nationale feestdag, en ook hier in Nederland komen families op die dag bij elkaar.

Op tafel staat dan vaak een mengeling van beide werelden: dumplings of een gestoomde vis naast tjauw min en moksi meti, met sambal binnen handbereik. Wat er precies op tafel komt, verschilt per huis en per generatie, en juist dat maakt het zo eigen. Meer over deze keuken lees je in Chinees-Surinaams en Surinaamse keuken 101.

Wat haal je in huis voor Chinees Nieuwjaar?

Lichte sojasaus, dumplingmeel, rijstcake en een stapel rode enveloppen: met de producten hieronder zet je het nieuwjaarsdiner van China, Vietnam en Korea op tafel. Vis, mandarijnen, kool, bosui en gember koop je vers; voor de houdbaarheid van de rest volg je het etiket.

Rode enveloppen lai see, hongbaoVoor het nieuwjaarsgeld van de kinderenDumplingmeel Double RingsVoor soepel jiaozi-deeg dat niet scheurtZwarte azijn Heng Shun, ZhenjiangDe basis van de dipsaus bij dumplingsGesneden rijstcake nian gaoVoor chao nian gao uit de wokRijstcakeschijfjes tteokguk-tteokVoor de Koreaanse nieuwjaarssoepKleefrijstmeel X.O.Voor zoete nian gao en tangyuanGedroogde shiitake Golden LionVoor stoofpotten en japchaeDunne eiernoedels Sau TaoLange noedels voor een lang levenKokoswater FocoVoor Vietnamese thit kho trungGlasnoedels zoete aardappelVoor Koreaanse japchae

Ingrediënten voor Chinees NieuwjaarSauzen, azijn, specerijen en gedroogde paddenstoelenShop nuSnacks voor de snoepdoosGedroogde pruimen, rijstcrackers en lap cheongShop nuAlles uit China de hele keukenVan oestersaus tot noedelsShop nuVietnam voor TếtVissaus, rijstpapier en noedelsShop nuKorea voor SeollalRijstcake, glasnoedels en sauzenShop nu

Recepten voor Chinees Nieuwjaar en Lunar New Year

Met deze recepten zet je een nieuwjaarstafel neer met gerechten uit China, Vietnam en Korea.

JiaoziNoord-Chinese dumplings met varkensgehakt en Chinese kool, gekookt en met zwarte azijn.Chao nian gaoGebakken rijstcakes uit Shanghai met varkensreepjes en paksoi.Soja-kipKippenbouten zachtjes gepocheerd in sojabouillon met steranijs.Gebakken eiernoedelsLange eiernoedels uit de wok met reepjes bavette, taugé en bosui.Thit kho trungBuikspek en eieren gestoofd in karamel en kokoswater, een klassieker voor Tết.Cha gioKnapperige Vietnamese loempia's met varkensgehakt en nuoc cham.JapchaeGlasnoedels met groenten, shiitake en rundvlees, vaste gast op de Seollal-tafel.Haemul pajeonKoreaanse pannenkoek met bosui en zeevruchten, met dipsaus.

Veelgestelde vragen

Chinees Nieuwjaar draait uiteindelijk om een volle tafel en de mensen eromheen, en daarvoor hoef je niet alles in één keer goed te doen. Begin met een middag dumplings vouwen, zet er een gestoomde vis of een pan soja-kip naast en leg voor de kinderen een rode envelop klaar, dan voelt het al als nieuwjaar. Wil je verder lezen over de keuken waar dit feest uit voortkomt, dan vind je alles in Chinese keuken 101. Het volgende grote feest in de maankalender is het Drakenbootfestival, met zongzi, en in de herfst volgt het Mid-Autumn Festival.