Klantreviews

0

star star star star star
0 beoordelingen
add Write a review

Indiase specerijen 101: heel of gemalen, tadka en garam masala

Open stalen masala dabba met kurkuma, chilipoeder, komijnzaad, korianderzaad, mosterdzaad en kardemom, naast een pannetje met ghee en komijnzaad.

In veel Indiase keukens staat een ronde stalen doos met kleine bakjes, de masala dabba, gevuld met de specerijen die elke dag op het vuur komen. Wat erin zit verschilt per streek en per familie, maar het ritme herken je overal: hele zaadjes sissen in hete ghee, gemalen specerijen garen mee met ui en tomaat, en garam masala komt pas op het laatst. Hier lees je wat de zakjes uit onze toko in Amsterdam doen en hoe je een tadka maakt; het grotere verhaal staat in Indiase keuken 101.

Hele of gemalen specerijen: wanneer gebruik je welke?

TRS Komijnzaad en TRS Gemalen Komijn komen van dezelfde plant, maar gaan op een ander moment de pan in. Hele zaden gaan als eerste in hete olie of ghee, waar ze in een paar tellen openbreken en hun geur aan het vet afgeven. Gemalen specerijen verbranden veel sneller, dus die volgen pas als de ui zacht is, vaak samen met de tomaat of een scheutje water. Hele specerijen blijven ook langer geurig dan poeder, dus koop gemalen liever in kleine zakjes, bewaar alles luchtdicht en donker en volg voor de houdbaarheid het etiket.

Welke Indiase specerijen zijn er en wat doen ze?

Kurkuma, komijn, koriander en chilipoeder vormen de basis, en de rest komt erbij naarmate je meer gerechten kookt; onze kurkuma komt van TRS.

De basis: komijn, koriander, kurkuma en chili

Korianderzaad van TRS vormt samen met komijn de ruggengraat van veel Noord-Indiase gerechten, kurkuma geeft kleur en een aardse ondertoon en chilipoeder brengt de warmte. Ons chilipoeder is extra heet, dus begin met een snufje. Voor kleur gebruiken veel Indiase koks Kashmiri chilipoeder, dat mild is en een gerecht diep rood kleurt.

Specerijenwijzer: de basis
Deze vier gaan in bijna elke curry en dal. Heb je alleen deze in huis, dan kun je al aan de slag.
Komijnzaad
Komijnzaad jeera · heel en gemalen
Warm en nootachtig. Heel in het hete vet aan het begin of in de tadka, gemalen mee met de ui.
Koriander
Koriander dhania · zaad en poeder
Fris en zacht, licht citrus. Gemalen geeft hij saus body; heel rooster je hem voor je eigen masala.
Kurkuma
Kurkuma haldi · gemalen
Aards en licht bitter, met een diepgele kleur. Een halve theelepel is voor twee personen genoeg.
Chilipoeder
Chilipoeder lal mirch · gemalen, extra heet
Brengt de warmte. Deze is fel, dus doseer voorzichtig en roer hem pas van het vuur door een tadka.

Zaden voor in het hete vet: mosterdzaad, fenegriek en ajwain

TRS Brown Mustard Seeds horen vooral bij de keuken van Zuid-India, waar ze met curryblad in hete olie knappen voor sambar en kokoscurry's; leg er even een deksel op. Fenegriekzaad mag goudbruin worden maar niet donker, anders wordt alles bitter. Het gedroogde blad, kasuri methi, wrijf je aan het eind fijn boven de pan, en ajwain, dat naar tijm ruikt, gaat vooral door beslag en deeg.

Specerijenwijzer: zaden en blad
Deze gaan heel in het vet, meestal als eerste in de pan of in de tadka. Kleine hoeveelheden, veel effect.
Mosterdzaad
Mosterdzaad rai · bruin, heel
Knapt open in hete olie en wordt dan nootachtig in plaats van scherp. Typisch voor Zuid-Indiase gerechten.
tadkasambarkokoscurry
Curryblad
Curryblad kadi patta · gedroogd
Citrusachtig en licht bitter, en geen kerrie. Kort in het hete vet met mosterdzaad.
Zuid-Indiase tadka
Fenegriekzaad
Fenegriekzaad methi · heel
Bitter en kruidig. Een paar zaadjes, goudbruin bakken en niet langer.
dalpickles
Kasuri methi
Kasuri methi gedroogd fenegriekblad
Licht bitter en heel geurig. Aan het eind tussen je handpalmen fijnwrijven boven de pan.
Ajwain
Ajwain carom · heel
Ruikt naar tijm en is scherp. Tussen je handpalmen kneuzen en door beslag of deeg.
onion bhajipakora
Panch phoron
Panch phoron Bengaalse mix van vijf hele zaden
Komijn, mosterdzaad, fenegriek, nigella (kalonji) en venkel, in één keer in het hete vet.
Bengaalse groentendal

Bekijk alle Indiase kruiden en specerijen →

Warme specerijen: kardemom, kaneel, kruidnagel, laurier en steranijs

TRS Green Cardamom proef je in chai, lassi en rijst; kneus de peulen even met de platte kant van een mes. Zwarte kardemom is een heel andere, rokerige peul voor biryani en stevige curry's. In India is kaneel (dalchini) vaak cassia en is tejpatta een ander blad dan onze laurier, maar met gewone kaneel en laurier gaat het net zo goed.

Specerijenwijzer: warme specerijen
Meestal heel in de pan, voor een zachte, warme geur op de achtergrond. Haal de stukken eruit voordat je opschept.
Groene kardemom
Groene kardemom elaichi · peulen
Zoet en bloemig. Kneus de peul, of maal alleen de zaadjes voor desserts en chai.
Zwarte kardemom
Zwarte kardemom badi elaichi · peulen
Rokerig, met een heel ander karakter dan groen. Eén peul per pan is genoeg.
Kaneel
Kaneel dalchini · stokjes
Zoet en warm. Een stukje in het vet aan het begin, of in de chai.
Kruidnagel
Kruidnagel laung · heel
Krachtig en een beetje verdovend. Twee of drie zijn genoeg.
Laurier
Laurier tejpatta · blad
Zacht kruidig op de achtergrond. Gaat heel mee en haal je eruit voor het opdienen.
Steranijs
Steranijs chakra phool · heel
Zoet en anijsachtig, vooral in biryani en sommige garam masala's. Eén ster is al veel.
biryanigaram masala

Zuur, zout en geur: amchur, kala namak en saffraan

TRS Amchur Powder is gedroogde groene mango en geeft een zure toets zonder vocht, handig in droge gerechten als aloo gobi. Kala namak is Indiaas zwart zout met een zwavelige geur die aan gekookt ei doet denken, en samen met amchur zit het in chaat masala, de strooimix voor streetfood. Saffraan groeit in India in Kasjmir, maar saffraan van elders werkt in de pan net zo; kijk voor de herkomst op het etiket.

Specerijenwijzer: zuur, zout en geur
Deze gaan er meestal aan het eind in of over, als laatste accent.
Amchur
Amchur gedroogd mangopoeder
Zuur en fris, zonder vocht. Op het eind door droge groente of kikkererwten.
Kala namak
Kala namak Indiaas zwart zout
Zout met een zwavelige, hartige geur. Een snufje is genoeg.
Chaat masala
Chaat masala Shan · strooimix
Zuur, zout en pittig. Over snacks, salade of fruit.
streetfoodfruit
Saffraan
Saffraan kesar · draadjes
Honingachtig, met een goudgele kleur. Eerst een paar minuten weken in warme melk.

Wat is hing (asafoetida) en hoe gebruik je het?

Vandevi Hing Asafoetida Powder ruikt zo fel dat je het potje het best in een tweede, goed sluitende pot bewaart. Hing is de gedroogde hars van een reuzenvenkel, als poeder meestal gemengd met wat meel. In heet vet wordt die scherpe geur binnen een paar tellen rond en hartig, een beetje als gebakken ui en knoflook, en daarom koken families die geen ui en knoflook eten, zoals veel jains, juist met hing. Gebruik een snufje, altijd in olie of ghee en nooit rauw, zoals in onze dal tadka, chana masala en moong dal khichdi. Kook je glutenvrij, lees dan het etiket.

Wat is een tadka en hoe maak je hem?

Khanum Pure Butter Ghee, een paar hele specerijen en een minuut aandacht: meer heb je niet nodig voor een tadka, ook wel tarka of chhaunk genoemd. Je bakt de specerijen kort in heet vet en giet dat vet over of door een gerecht, aan het begin als basis voor een curry of aan het eind over een dal. Bij de Surinaamse dahl zie je hetzelfde idee. Welke dal je eronder zet, lees je in Dal en linzen.

Een tadka stap voor stap

  1. Zet alles klaar en verhit een tot twee eetlepels ghee of olie in een klein steelpannetje. Sist een komijnzaadje meteen, dan is het vet heet genoeg.
  2. Gebruik je mosterdzaad, wacht dan tot het knapt en doe daarna het komijnzaad erbij tot het knettert en een tint donkerder is.
  3. Roer een snufje hing een paar tellen door het vet.
  4. Bak knoflook, gedroogde chili of curryblad tot de knoflook lichtgoud is.
  5. Haal het pannetje van het vuur en roer dan pas chilipoeder of garam masala erdoor.
  6. Giet de tadka meteen sissend over de dal.

Zijn de zaadjes zwart geworden, begin dan gewoon opnieuw, want een verbrande tadka red je niet. Voor de masala onder een curry bak je na de zaden eerst ui, gember en knoflook, en als het snel moet helpt een pot Mother's Recipe Garlic Paste.

Voor je tadka: ghee, zaden en zure accenten

Bekijk ghee en Indiase olie →

Hoe rooster en maal je specerijen zelf?

TRS Whole Coriander Seeds en komijnzaad worden warmer en nootachtiger als je ze droog roostert. Schud ze in een droge koekenpan op middelhoog vuur tot ze na een tot drie minuten sterk ruiken en een tint donkerder zijn, en schep ze meteen op een koud bord, want in de pan bakken ze door. Maal ze afgekoeld in een vijzel of een koffiemolen die je alleen voor specerijen gebruikt, en maal liever vaak een beetje dan eens veel. In onze komkommer-raita proef je meteen het verschil met komijn uit een potje.

Wat is garam masala en wanneer doe je het erbij?

TRS Garam Masala is een mengsel van warme specerijen: garam betekent warm, masala mengsel. Bijna altijd zitten er kardemom, kaneel, kruidnagel en zwarte peper in, en elke familie heeft haar eigen verhouding. Anders dan kerriepoeder bevat het geen kurkuma. Het gaat er meestal pas in de laatste minuten in, of als het vuur al uit is, omdat de fijne geur bij lang koken verdwijnt, zoals in onze aloo gobi, rajma en butter chicken.

Zelf garam masala mengen

In grote lijnen neem je komijn- en korianderzaad als basis, met een paar kardemompeulen, een stukje kaneel, wat kruidnagels, zwarte peperkorrels en een laurierblad. Rooster alles kort, laat het afkoelen en maal het fijn, en stuur de volgende keer bij, met meer kardemom voor zoet of meer peper voor warmte.

Liever kant-en-klaar? Onze garam masala en de meeste losse specerijen komen van TRS, en van Patak's is er ook garam masala als pasta. Wanneer zo'n pasta handig is, lees je in Indiase curry's uit pot en pakje.

Twijfel je waar je mee begint? Haal dan komijnzaad, gemalen koriander, kurkuma, chilipoeder en garam masala met een pot ghee ernaast, want daarmee kook je al dal tadka, jeera rice en aloo gobi.

De basis voor je eigen masala dabba

Recepten met Indiase specerijen

Tata Tea Premium, losse thee van een merk dat je in India gewoon in de supermarkt ziet, is de basis voor masala chai. Met deze vier recepten oefen je alles uit deze gids, van een tadka over dal tot kardemom in thee.

Alle Indiase kruiden en specerijen op één plek

Komijn, koriander, kurkuma, kardemom, mosterdzaad, garam masala en meer, heel en gemalen.

Shop Indiase specerijen

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen garam masala en kerriepoeder?

Garam masala is een mengsel van warme specerijen zonder kurkuma, dat je meestal aan het eind toevoegt. Kerriepoeder is een kant-en-klare mix met onder meer kurkuma, koriander en chili die je vanaf het begin meebakt, en het is meer een Brits dan een Indiaas begrip.

Is garam masala pittig?

Meestal niet. De warmte komt van kardemom, kaneel, kruidnagel en peper en niet van chili, al verschilt het per merk, dus kijk even op de ingrediëntenlijst.

Waarmee kun je hing vervangen?

Iets dat precies hetzelfde smaakt bestaat niet. Laat het weg of bak wat extra ui of knoflook mee; je dal smaakt dan anders, maar nog steeds goed.

Is kalonji hetzelfde als zwarte komijn?

Nee. Kalonji is nigellazaad: klein, zwart en hoekig, en het zit onder meer in panch phoron. Zwarte komijn (shahi jeera) is een dun, langwerpig zaadje dat op komijn lijkt en vaak in biryani gaat; de namen lopen in winkels soms door elkaar, dus kijk naar de vorm.

Moet je komijnzaad eerst roosteren?

Voor een tadka of het begin van een curry niet, want dan bak je het in het vet. Droog roosteren doe je als je het daarna maalt of over yoghurt strooit, zoals in raita.

Hoe lang blijven specerijen goed?

Volg de datum op het etiket. Hele specerijen houden hun geur langer vast dan gemalen, en ruikt een poeder nauwelijks meer, dan is het tijd voor een nieuw zakje.

Welke Indiase specerijen heb je minimaal nodig?

Met komijnzaad, gemalen koriander, kurkuma, chilipoeder en garam masala maak je al veel gerechten. Groene kardemom, mosterdzaad en hing zijn daarna de logische volgende stappen.

Specerijen leer je niet uit een lijstje maar aan het fornuis, door te ruiken wanneer het komijnzaad genoeg heeft gehad en te horen hoe het mosterdzaad begint te knappen. Begin met een handvol zakjes en een pot ghee, kook een paar weken dezelfde dal tot hij smaakt zoals jij hem wilt, en breid je doos daarna rustig uit. Wil je zien hoe de specerijen samenkomen met dal, rijst en brood, lees dan verder in Indiase keuken 101.